Het Koninkrijk Tonga

27-6-2012

In alle pilots en reisgidsen staat het expliciet vermeld: we zijn in 'The Kingdom of Tonga'. Met de nadruk op Kingdom. Het Koninkrijk Tonga is de oudste en enige nog bestaande monarchie in heel Polynesië en het is de enige natie die nog nooit in vreemde handen is gevallen. En daar is men hier trots op.

 

Tonga bestaat uit 691 km² land, verdeeld over 171 eilandjes (waarvan slechts 36 bewoond), verspreid over 700.000 km² oceaan. Het land is verdeeld in vier eilandengroepen: Tongatapu, de Ha'apai groep, de Vava'u groep en de Niuas. Wij bezoeken de Vava'u groep, waar we na bijna een week op zee tussen de eilandjes en klifjes door naar binnen manoeuvreren: rotsen in de vorm van cupcakes, onderaan weggesleten, soms met grotten, met aan de bovenkant plukken groene begroeiing en palmbomen. De meeste van de eilandjes van de Vava'u groep zijn onbewoond. Jammer genoeg is dit beeld moeilijk vast te leggen want juist al die eilandjes tezamen maken de Vava'u groep zo uniek.

 

In Neiafu meren we eerst af om in te klaren. Met vier man sterk komen ze bij ons aan boord voor de formaliteiten: één man voor quarantaine, één voor immigration, één voor health en één voor customs. Ze kijken met name toe hoe wij de formulieren invullen. Maar ze zijn in ieder geval erg aardig, vrolijk en behulpzaam - dat hebben we wel eens anders meegemaakt! Daarna gaan we aan de mooring liggen in Neiafu Harbor, dat te vergelijken is met een groot meer; we hebben bescherming tegen wind en golven vanaf alle zijden. Precies wat we zochten. Rust! Onze aankomst op Tonga vieren we samen met Thijs en Wilma met een heerlijk diner in het Aquarium Café. Terug op de boot moeten we gewoon wennen aan de rust en het niet schommelen. Het is lang geleden dat we zo konden gaan slapen! We slapen dan ook een gat in de dag. En de rest van de week doen we dat ook.

 

In Neiafu is het een redelijk primitieve maar gezellige bedrijvigheid, met veel mensen op straat, stoffige winkeltjes, loslopende varkens en weinig luxe. Een oud roestig bootje dat afmeert dient blijkbaar als vracht- en passagiersschip tegelijk: de vracht onderin het bootje en (opvallend veel) mensen boven op het dak. Dat kan en mag hier allemaal. Het is ongelooflijk wat er allemaal uit het bootje komt: gevlochten matten, manden, grote balen met groente en fruit en zelfs een paar varkens in een houten kooi. En alles wordt op de schouder verder vervoerd.

 

Utukalongalu market is op zaterdagochtend hét middelpunt van Neiafu. 's Ochtends vroeg gaan ook wij naar de markt, waar echte ´moekes´ (waar zijn de mannen?) hun waar verkopen. We vinden er bekende maar vooral ook minder bekende groente- en fruitsoorten, allemaal supervers, diezelfde ochtend uit de moestuin geplukt. En vers gevangen vis, zo van de haak in de tas. Maar het leukste van de markt is toch wel de bonte verzameling mensen: jong en oud, locals en toeristen, dik en dun, iedereen loopt er door elkaar, onderhandelt met elkaar of maakt gewoon een praatje. Want de markt heeft ook duidelijk een sociale functie. Hier moet je, vooral op zaterdagochtend, gewoon zijn. En de hele familie mag mee.

 

De dress code in Tonga is conservatief: schouders en knieën zijn altijd bedekt en het mag vooral niet uitdagend zijn. Mannen, vrouwen, jongens en meisjes dragen daarom veelal een sarong met daaroverheen een mat van gevlochten padanusblad, ta'ovala genaamd, om de middel geknoopt. De ta'ovala is 'een teken van respect voor God, de koning en het land' en is daarmee een wezenlijk onderdeel van de kleding van de Tongans. Vrouwen kunnen i.p.v. de ta'ovala ook kiezen voor een kiekie, een smalle band met stringen gemaakt van gras, zaden of stof. Met name die kleding maakt Tonga zo Tonga.

 

In alle pilots en reisgidsen staat dat het bezoeken van een kerkdienst hier een 'must' is, voor de échte Tonga-beleving. En dus gaan we, net als alle (maar dan ook echt álle) Tongans, op zondagmorgen naar de kerk. We worden gemakkelijk opgenomen in de kerkgemeenschap en kunnen zo in verwondering luisteren naar het reciteren en de prachtige gezangen - alsof de kerk gevuld is met een goed geoefend koor. Ook al verstaan we er geen woord van, het maakt indruk. We staan letterlijk hand in hand met de lokale bevolking en krijgen een welgemeende handdruk met 'bless you' op de koop toe. Ondertussen kijken we ons de ogen uit: de prachtige kleding, en met name weer de ta'ovala, is hier nog mooier en opvallender dan 'op straat'. Na de dienst worden complete families weer achter op een truck, in een oud busje of in een rammelende auto geladen voor de zondagse koffie thuis. We hebben nu echt ervaren: de kerk is het kloppende hart van Tonga.

 

Maar Tonga is meer dan een bijzondere cultuur met bijzondere mensen. Tonga, en met name Vava'u, is een paradijs voor zeilers. Vava'u bestaat uit 60 eilandjes en we kunnen kiezen uit alleen maar mooie ankerplekken: goed beschut, leuk snorkelen, witte strandjes en prachtige uitzichten. We vinden wonderlijk mooie schelpen (kan de natuur dit zelf maken?); we varen met de dinghy een grot in waardoor we mooie plaatjes van de boot kunnen schieten; we zwemmen zelfs twee meter diep en vier meter ver onder een rots door naar een verder onbereikbare grot: Mariners Cave. Best spannend maar meer dan de moeite waard want het lichtspel vanuit de grot is werkelijk prachtig. Door de beweging van het water wordt de lucht in de grot vacuüm gezogen, waardoor onze oren in de grot open- en dichtploppen en waardoor het het ene moment mistig is in de grot en dan weer helder.

 

Een bijna hilarische avond beleven we in restaurant La Paella, dat op een verder onbewoond eilandje staat. We eten tapas en paella bij Maria in een stoffig restaurantje met een open vuurplaats, een loslopende geit en een gitaarspelende en zingende opa op pantoffels, die een verrassende show weggeeft. De wijn moeten we zelf meenemen want die hebben ze niet. Het is een unieke avond en een mooie afsluiter van een onvergetelijke week op Tonga.

 

Samen met de Luna Verde maken we ons op voor de volgende 500 mijl naar Fiji. Op zee kunnen we lekker nog drie dagen mijmeren over Tonga; het land waar de tijd écht even heeft stilgestaan.

Automatisch op de hoogte blijven van onze reis? Meld je aan via bovenstaande rss-button!