Oversteek Réunion - Durban, Zuid-Afrika

26-10-2013

Dag 1, woensdag 16 oktober
Dit is 'm dan: de tocht der tochten... Vanmiddag om 13.00 uur lokale tijd hebben we het ruime sop gekozen. Met ons vertrekken vandaag ook Tinopai, een schip uit Nieuw-Zeeland, en -hoe kan het ook anders- de Luna Verde. Zo'n 1450 mijl hebben we voor de boeg naar Durban, Zuid-Afrika.
De eerste zes uren op zee zijn mooi, té mooi haast. Er staat, tegen de verwachting in, een heerlijk zeilbriesje. De zee is vlak, de lucht is blauw en we genieten in bikini en zwembroek van deze 'cruise'. Hoog aan de wind zetten we koers richting een waypoint zo 'n 100 mijl ten zuiden van Madagascar; een waypoint dat Jimmy Cornell adviseert in zijn 'World Cruising Routes'. Van daaruit koersen we over een paar dagen verder richting Durban.
Bij het invallen van de nacht veranderen ook de omstandigheden: we krijgen een aantal dikke squalls op ons dak en de zee wordt heel erg knobbelig. Zwaar gereefd zeilen we verder als op een hobbelpaard. Tijd om te wennen is er niet, dit is meteen het serieuze werk. Maar zover zijn onze magen nog niet... Vinden we dit leuk? Maren wordt zeeziek en voor het eerst sinds Portugal(!) leegt ze de inhoud van haar maag midden in de kuip. Een paar uur later volgt Huib Jan. We zitten de nacht uit; de uren duren lang en 10 dagen op zee lijken heel even onoverbrugbaar.

Dag 2, donderdag 17 oktober
In de vroege ochtend is de zee iets rustiger, na een eerste 'rotnacht'. Maren ontwaakt helemaal fris en sprankelend en ze is zelfs prima in staat een paar schoollessen te maken op het Seaquest College.
Dan zien we de Genua aan de onderkant klapperen: een harp aan het onderlijk is losgeraakt, tijd voor actie! Huib Jan, met het ontbijt nog maar amper achter de kiezen, gaat naar het voordek. Ik sta achter het roer en bij de lieren en ga af op de instructies van de kapitein. Binnen een kwartiertje is het gelukkig weer gefixt zonder al te veel problemen.
Tijdens het avondeten zegt Linde plotseling: "Mem, Ik vind een wereldreis niet zo leuk meer." Ik kijk haar verbaasd aan en denk nog: "Waar komt die opmerking ineens vandaan?" Een paar tellen later snap ik het. Mijn kleine meid zegt met een beknepen stemmetje, mij ondertussen wanhopig aankijkend: "Mèèèm!" O nee hè, dat ik dát niet eerder heb gemerkt, ze is zeeziek! Nog net op tijd kan ik een beker pakken (lang leve de vuile afwas), waarin ze haar maaginhoud dumpt. Dat lucht op. Vijf minuten later zit ze weer gretig van haar rijst te eten, terwijl ze geniet van de opkomende maan. "Ik vind een wereldreis toch wel leuk hoor," stelt ze me met een propvolle mond gerust. Pfff...

Dag 3, vrijdag 18 oktober
De zee is 100 maal rustiger dan gisteren en we gaan ook nog eens twee keer zo hard! We zeilen heerlijk en slapen als roosjes.
Het ochtendgloren is een sprookje. In het oosten gaat de volle maan onder als een grote oranje bal. Gelijktijdig komt in het westen een prachtige rode zon tevoorschijn achter de horizon. Genieten!
Op het Seaquest college zitten we vandaag opvallend recht in de schoolbanken. Linde leert lezen en rekenen midden op de Indische Oceaan én ze tekent alvast een neushoorn, met het vooruitzicht dat ze die volgende week gaat zien. Maren heeft het druk met vermenigvuldigen / delen en met het schrijven van een opstel over sport.
In mijn linkerooghoek zie ik plotseling iets bewegen onder de giek. Wat blijkt? De kraanlijn is losgeschoten; de ene helft bungelt los onder de giek, de andere helft zweeft (buiten handbereik natuurlijk) vanaf de top van de mast boven de zee. Het lijkt verdorie wel of we een abonnement hebben op het losschieten van harpjes! En dan hebben we de hele boot ook nog driedubbel gecontroleerd in Réunion. Gelukkig vervangt onze hydraulische giekneerhouder de kraanlijn. Deze pech kan dus niet zoveel kwaad aanrichten. Als de zee even later wat rustiger wordt probeert Huib Jan de kraanlijn uit de lucht te vissen. Dat valt nog niet mee. Bij de kleinste beweging die de boot maakt (en dat lijken er nu ineens verdraaid veel) slingert, draait en slaat de zwevende kraanlijn heen en weer. Zie hem dan maar eens met een pikhaak te 'vangen'! Als Huib Jan het na een minuut of 10 beu is klimt hij plotseling als een aap in de mast om 'dat rotding' dan maar zelf op te halen. Et voilà: klus geklaard.
's Middags sluiten we voor het eerst aan bij het 'netje' via de kortegolfzender van de Boomerang en een aantal andere boten, die vier dagen voor ons zijn vertrokken vanaf Réunion. De verbinding is zwak maar het is toch bijzonder, zo'n ontmoeting door de lucht. We wisselen posities en weerkaarten uit en proberen het morgen weer.
Alles wijst erop (maar niets zo veranderlijk als het weer) dat we onze oversteek 'perfect' hebben getimed: ten zuiden van Madagascar staat precies voldoende wind om ons door dit moeilijke gebied heen te loodsen en ook daarna, het laatste en spannendste stuk, lijken de weerkaarten zeer gunstig: een 'laag' (dat we dus niet moeten hebben omdat er dan een sterke wind-tegen-stroomsituatie ontstaat) draait voor de kust van Zuid-Afrika weg, om plaats te maken voor een 'hoog', dat ons veilig en comfortabel in Durban zou kunnen brengen. Maar we juichen niet te vroeg.

Dag 4, zaterdag 19 oktober
Het lijkt of we vandaag door een onzichtbaar gordijn zijn gevaren. Eerst krijgen we flink stroom tegen en we hebben nog steeds noordoosten wind mee. Dat resulteert in korte, hoge, venijnige golven, alsof de zee wil zeggen: "Zou je dit nou wel doen?" Om wat meer comfort te krijgen reven we de zeilen behoorlijk. Vervolgens belanden we in een gebied van windstiltes, waar de Volvo ons doorheen loodst. Alsof we op een knopje drukken trekt de wind na een paar uur weer aan, nu vanuit het zuidwesten, en we gaan met de zeilen over stuurboord verder. De zee is ineens een stuk rustiger. Zo, uitdaging één, het gebied ten Zuiden van Madagascar, hebben we gehad. Op naar Durban!
Maar dan komt er een nieuwe uitdaging: bij een routinecontrole in de machinekamer ontdekt Huib Jan dat er behoorlijk veel water staat op een plek waar dat niet zou moeten. Schrik! De plaats des onheils is moeilijk bereikbaar en dus moet ik (omdat ik toch nog iets slanker ben dan de kapitein) op de kop in de machinekamer - op een schommelend schip wel te verstaan :-(. Ondersteboven wurm ik mijn hand tussen wat slangen door en zoek ik op de tast naar de afvoer, die verstopt blijkt te zijn. Dat is gelukkig snel op te lossen; een stormpje in een glas water.

Dag 5, zondag 20 oktober
We zijn met het 'oversteken' van het hoge naar het lage drukgebied duidelijk in een ander weertype terecht gekomen en dat merken we niet alleen aan de windrichting maar ook aan de buitentemperatuur, die ineens een paar graden is gedaald. De luchten zijn grauw en het regent regelmatig. Positief puntje: we hebben ruim twee knopen stroom mee, dat schiet lekker op!
's Middags komt een grote groep dolfijnen ons vergezellen midden op de grote plas. Huib Jan en Maren gaan naar de boeg om ze te zien spelen met de boot en ik geniet samen met Linde vanuit de kuip van de onverwachte show.
Verder houden we ons vandaag vooral bezig met de weerkaarten, met koken, school en met spelletjes kaarten.

Dag 6, maandag 21 oktober
Je kunt het zo gek niet bedenken of het gebeurt. 's Ochtends vroeg schrikken we op door een ratelend geluid van de schroef. En dat is 'héél apart' want we zijn aan het zeilen. Wat is dít nou weer? We starten de motor om erachter te komen wat er aan de hand is. Even zijn we bang dat we de schroef kwijt zijn geraakt maar gelukkig maken we even later weer snelheid. Waarschijnlijk heeft er iets (een net? plastic? touw?) in de schroef gezeten; lang leve de 'rope cutter'!
Direct daarna houdt echter ook de generator ermee op: oververhit, terwijl deze nog maar vijf minuten aanstaat. Waarschijnlijk heeft datzelfde stuk plastic (of wat dan ook) voor de waterinlaat gezeten, waardoor de impeller te droog is geworden en kapot is gegaan. Dat betekent dat Huib Jan gewapend met pincet de warme machinekamer in moet om alle losse schubjes weer te pakken te krijgen en daarna de impeller te vervangen. Een rotklusje maar daarna draait de generator weer als vanouds.
Maren en Linde zitten ondertussen te spelen met de Lego. Ze gieren het uit van het lachen: de politieautos en brandweerwagens beginnen vanzelf heen en weer te rijden door het geslinger van de boot. Wat zullen ze die zee straks gaan missen ;-).
Later in de ochtend worden we gevangen in een web van vrachtschepen. Maar liefst met z'n zessen tegelijk zitten ze ons op de hielen cq liggen ze op ramkoers. Opletten geblazen! Ze zien ons gelukkig op de AIS en wijken netjes uit voor ons kleine Seaquestje. Nou ja, op één na dan: de Phoenix komt recht op ons af... Met een snelheid van 11 knopen lijkt hij over 15 minuten de Seaquest recht de boeg in te rammen. Dat is Huib Jan toch echt iets te gortig en hij pakt de marifoon: "Motor vessel Phoenix, this is sailing vessel Seaquest, do you read me, over?" Het duurt even maar dan reageert er een nukkige, halfbakken Engels pruttelende stem: "Seaquest I can only give you little space." Huib Jan besluit wat duidelijker te worden: "Captain, we are sailing downwind. I cannot manoeuvre. I want 1 mile clearance, port to port please!" Mokkend draait de Phoenix een beetje naar stuurboord en zo wijkt 300 meter staal voor 16 meter plastic. Het is een indrukwekkend gezicht, die oceaanreus zó dichtbij. "Phoenix, this is Seaquest, thank you very much for your cooperation." Geen reactie. Lang leve de AIS.

Dag 7, dinsdag 22 oktober
De barometer keldert naar beneden. Voor vandaag is ons dan ook een leuk programma beloofd: harde wind, buien, rotzeeën en waarschijnlijk nog wel wat meer tropische verrassingen. Eigenlijk is het best bijzonder, zo realiseer ik me, hoezeer we ons bewust zijn van de elementen der natuur tijdens deze reis. Het weer, de wind, de zee: ze zijn zowel vriend als vijand.
De 'geweldige' voorspellingen komen uit en de kotterfok bewijst goede dienst op een dag als deze. Om het comfortabel te houden aan boord én om de Seaquest een beetje te sparen, sturen we met een vaste, ruime windhoek. Een aandewindse koers zou nu nl. 'hakken' betekenen. Eén nadeel van onze comfortabele koers: we gaan eerder terug naar Reunion dan richting Zuid-Afrika. We behalen vandaag dan ook een absoluut diepterecord: in 12 uren tijd zijn we slechts 30 mijl dichter bij het volgende waypoint gekomen...
Als de wind begint bij te draaien besluiten we overstag te gaan en iets meer op het doel af te varen, met het vooruitzicht dat de wind steeds verder naar het zuiden zal draaien en we steeds meer de goede kant op kunnen gaan. Maar de wind draait helaas minder snel mee dan voorspeld. Lange tijd gaan we behoorlijk te keer. De Seaquest steigert zo nu en dan als een paard, om vervolgens terug op het water te 'klappen'. Niks aan. Een dag als deze hakt er behoorlijk in bij de bemanning. Eigenlijk best logisch dat er aan het eind van de middag een klein spreekwoordelijk bommetje ontploft in de kajuit, grrrr! Morgen is er weer een dag.

Dag 8, woensdag 23 oktober
De barometer bereikt tophoogtes en de sfeer aan boord daarmee ook. In niets lijkt deze dag op gisteren, we genieten! Maar het allermooiste is: ook de komende dagen blijft dit hogedrukgebied en dat is perfect om in Durban te 'landen', wat een timing!
Hoogtepunt van de dag voor Maren: babbelen met Nick van de Boomerang via de kortegolfzender. Ze praten over Pokémons, DS-en en over de grote vis die Nick heeft gevangen. Weer eens wat anders dan het uitwisselen van posities en het weer.

Dag 9, donderdag 24 oktober
De wind valt weg en we motoren de hele dag, op een vlakke oceaan, recht op de kust van Zuid-Afrika af. Pas 's avonds kunnen we weer onder zeil verder. Er staat een indrukwekkend hoge maar tevens mooie, lange oceaandeining. De Seaquest wordt steeds heel langzaam opgetild om vervolgens weer van de top af het dal in te glijden, zonder dat we het eigenlijk voelen. Maar als we om ons heen kijken, wauw, dan is het een des te indrukwekkender spel met de oceaan.
Achter de Seaquest zie ik een staart van een bultrug uit het water oprijzen, om vervolgens met een grote 'splash' weer in de diepte te verdwijnen. Ik ben er even beduusd van, zo onverwacht kwam dit spektakel.
De nacht op zee is helder en dat betekent héél veel sterren aan het 'plafond' en een maanopkomst die echt subliem is.

Dag 10, vrijdag 25 oktober
Al in het donker zien we een lichtgloed aan de horizon: het eerste teken dat we de kust van Zuid-Afrika naderen! Bij het ochtendgloren komen we aan bij ons waypoint vlak voor Richards Bay. Van daaruit zakken we af langs de kust naar Durban. Dat is nog 90 mijl zeilen.
Deze laatste dag op zee varen we in de beruchte en tevens geroemde Agulhasstroom; in ons geval geroemd, omdat we de wind uit het noordoosten komt en dat had hier ook echt niet anders moeten zijn. Het wordt een fantastische eindsprint tussen heel veel vrachtschepen en tankers door. We súrfen gewoon over de golven naar Durban; 30 knopen wind in de rug én stroming mee, tja, dat wil wel helpen. We verkeren in een euforische stemming: dé oversteek waar we heel erg tegenop zagen is ons 200% meegevallen. Wat een opluchting.
En dan de anticlimax: één onverwachte roller pakt de Seaquest. We maken een klapgijp die ze op de maan nog kunnen horen. Gevolg: de kar van de achterlijkstrekker van ons grootzeil is gebroken. Een vervelende schade. Maar óns krijgen ze vandaag niet meer gek. We zijn in Durban, we zijn met de Seaquest in Zuid-Afrika! Wie had dat ooit durven dromen?

Automatisch op de hoogte blijven van onze reis? Meld je aan via bovenstaande rss-button!